Bio je 10. jul, godine najgore, 1942, svega nekoliko dana posle sloma partizanskih odreda na Kozari, sloma koji će predstavljati startni signal za možda najveći sistematski zločin nad civilnim stanovništvom na Balkanu tokom Drugog svetskog rata. Koncentracioni logor Jasenovac i dotad je radio kao fabrika smrti, gotovo neprestano, ali će tek padom Kozare dostići svoj pun, crni, neljudski kapacitet. Početkom jula ustaše, domobrani i Nemci su sistematski češljali Potkozarje, neke su žitelje ubijali odmah, većinu su ipak slali u logore. Njih stotine, hiljade, desetine hiljada…
Saberi, odvoji, ubij, dovedi još, saberi, odvoji, ubij, dovedi…
I tako sve do aprila 1945.
Sada je bio 10. jul, godine užasne, 1942, kada se na kapiji logora Stara Gradiška, jednog od pet podlogora Jasenovca, tamo gde su zločinci Nikola Gagro i Ante Vrban nadgledali ubijanje dece „ciklonom B“, dece nedužne, krupnooke, kozarske, kada se na toj kapiji pojavila mršava žena, glave pokrivene belom medicinskom kapom sa velikim crvenim krstom na grudima, vodeći pod ruku nekoliko bolničarki.
Na fotografijama nastalim deset, petnaest, dvadeset godina pre toga, žena je nasmejana, ima milo lice i oči koje se raduju životu; ima jedan snimak sa mora na kojem je sa kćerkama i sa suprugom, na Rabu, 1935. godine, široko se osmehuje u letnjoj haljini, njen suprug je u odelu, taj ugledni profesor nije se ni na moru umeo opustiti, i žena mu je često prebacivala, kroz osmeh, ponekad na nemačkom jeziku, njenom maternjem.
Poštovani, da biste nastavili sa čitanjem naših premium sadržaja, neophodno je da odaberete jedan od planova pretplate.
Već imate nalog? Ulogujte se
