Istorija

Šta je Andrić zaista znao o Hitleru i 27. martu

Svedočanstvo Vladimira Vauhnika, možda i najpoznatijeg jugoslovenskog obaveštajca, o danima koji su Balkan uvukli u svetski požar i sa istorijske scene izbrisali Kraljevinu Jugoslaviju

Nepoznata fotografija, Andrić, knez Pavle i Adolf Hitler / akg-images / akg-images / Profimedia
мар 27 2024, 05:00

Podeli

Kada je u Mestreu, naselju kraj Venecije kroz koje je prolazio na samom kraju rata, bežeći od Gestapoa, na putu od Slovenije do neutralne Švajcarske, video prst nemačkog vojnika koji pokazuje na njega, i kada je iz usta tog vojnika čuo glasno “Vi ste iz Berlina!”, prvo što je pomislio bilo je da ga je neko zamenio sa njegovim dvojnikom, iz onog vremena kada je ispred njegove kuće uglavnom bio usidren crni automobil iz kog su agenti Gestapoa pratili svaki njegov korak.

Život vojnog atašea u Berlinu uoči Drugog svetskog rata, pa i u ambasadi Jugoslavije, bio je nalik na špijunski film. Takav je bio i njegov život. Do jedne tačke. Do one tačke u kojoj je plamen iz požara svetova zahvatio svakog ko je bio blizu vatre. A on je bio mnogo blizu.

Vladimir Vauhnik ime je koje se nalazi negde u brisanom prostoru između mita i istorije. Najbliži saradnik Ive Andrića dok je bio ambasador u Berlinu, u godinama koje su i našu zemlju vodile u Drugi svetski rat.

Mnogo je legendi o njemu, a kako to već biva sa špijunima, malo je proverljivih činjenica. Rođeni Slovenac, jugoslovenski patriota koji je tokom rata iz Ljubljane vodio špijunsku operaciju za britansku službu. A imalo bi se naći osnova i definisati ga kao nemačkog kolaboranta, iz koje pozicije je sve to i radio.

Vauhnik je ispričao svoju priču – a nekako se dogodilo da do danas ta njegova priča nije bila dostupna na srpskom jeziku i u našoj zemlji. Za njegove memoare (do sada su bila poznata dva izdanja: nemačko i slovenačko – u dobroj meri cenzurisano) znali su do sada uglavnom samo pasionirani istraživači. “Akademska knjiga” objavljuje prvi put kod nas memoarske zapise čoveka koji je prvi, ili među prvima u berlinskoj špijunsko-diplomatskoj mreži, otkrio nemačke planove za napad na Sovjetski Savez (i obavestio zapadne saveznike), kao i čoveka koji je otkrio plan za napad na Jugoslaviju 6. aprila. Vauhnik i Andrić su četiri dana ranije kući poslali informaciju o napadu, ali je i 6. aprila ujutru taj napad mnoge koji su bili na vlasti u tom trenutku – iznenadilo.

Poštovani, da biste nastavili sa čitanjem naših premium sadržaja, neophodno je da odaberete jedan od planova pretplate.

Velike price