Kada se traga za istorijskim prioritetima, dolazi se do članka jednog nemačkog lekara iz 1874. godine koji opisuje Hanterove pastile (Hunter’s lozenges), tada popularne u Engleskoj, navodeći da sadrže soli fluora i da se koriste u prevenciji karijesa. On jeste prvi dokumentovao da se fluorid koristi kao antikarijesno sredstvo u praksi, ali se ne smatra otkrivačem preventivnog dejstva fluora iz sledećih razloga: nije dao nikakav dokaz – nema kliničkih podataka, epidemiologije, mehanizma; nije povezao fluor sa strukturom gleđi – nije tvrdio da fluor jača zub, menja mineralizaciju ili smanjuje karijes; nije znao da je fluor aktivna supstanca; nije imao uticaj na kasniji razvoj nauke.
Na početku prošlog veka, 1901. godine, jedan američki zubar je zapazio da na zapadu, u Kolorado Springsu, mnogi stanovnici imaju pegave smeđe mrlje na zubima. Upravo od tih ljudi imao je kao zubar malo vajde, jer su im zubi bili neobično otporni na kvarenje. Zapažanje je bilo utoliko neuobičajenije što su u to vreme ljudi vrlo često imali velika i duboka oštećenja mnogih zuba, odnosno brojne karijese u odmakloj fazi.
Zubar se povezao sa jednim od osnivača moderne stomatologije. Zajedno su konstatovali da se uzroci promena na zubima – kasnije nazvanim zubnom fluorozom – nalaze u životnoj sredini. Posumnjali su na pijaću vodu, ali je još godinama sve ostalo na sumnji.
Poštovani, da biste nastavili sa čitanjem naših premium sadržaja, neophodno je da odaberete jedan od planova pretplate.
Već imate nalog? Ulogujte se
