Njujork: 400 godina na vrhu sveta

Kakva prelepa katastrofa od grada

Njujork je predstavljao glavnu luku za doseljenike. Priliv ljudi sa različitih podneblja umnogome je doprineo svojevrsnoj eklektici u arhitekturi grada

Čistači prozora na Empajer stejt bilding, šezdesetih godina prošlog veka / TopFoto.co.uk / Topfoto / Profimedia
maj 27 2024, 05:00

Podeli

Tekst u okviru velikog serijala Velikih priča povodom 400 godina osnivanja Njujorka

***

Kako odmah prepoznate turistu u Njujorku? Hoda sa pogledom usmerenim ka nebesima.

Ko prvi put kroči na ulice Njujorka, ostaje zapanjen dimenzijama grada kojem i arhitekte opraštaju mnogo toga, jer je količina sadržaja, kapitala i ambicije po kvadratnom metru srazmerna njegovoj veličini. Kad doživite ove proporcije, utisak ostaje za ceo život. Dinamika, mirisi, saobraćaj, mešanje kultura, vodena para koja izbija iz uličnih šahtova, predimenzionirane porcije hrane, kakofonija automobilskih sirena – sve ovo doprinosi ikoničnom duhu grada koji nikad ne spava.

Osnovan 1624. od Holanđana kao Nju Amsterdam, potpao je pod kontrolu Britanske imperije četrdeset godina kasnije, od kada i nosi svoj sadašnji naziv, u čast tadašnjeg vojvode od Jorka, kasnije i kralja, Džejmsa Drugog. U isto vreme ubrzano se započelo sa iseljavanjem domicilnog stanovništva, mada je od njih ostao jedan bitan trag na mapi grada – vekovna indijanska staza koja danas upadljivo seče Njujork po dijagonali, poznatija kao Brodvej. U 19. veku grad je doživeo ekonomski procvat, prvenstveno zbog imigracije i izgradnje Iri kanala čime je povezan Atlantski okean i poljoprivredne zadruge u unutrašnjosti kontinenta, dosežući do Nijagarinih vodopada i okolnih Velikih jezera.

Poštovani, da biste nastavili sa čitanjem naših premium sadržaja, neophodno je da odaberete jedan od planova pretplate.