Tri su osnovna razloga što sam u poslednje vreme više puta gledao film Jovana Joce Jovanovića „Mlad i zdrav kao ruža“, koji je snimljen 1971. godine. Prvi razlog je taj što se radi o delu koje u vreme kada je finalizovano nije imalo redovnu bioskopsku distribuciju.
Bilo je jedno od zaista retkih ostvarenja koje se nije pojavilo na Filmskim susretima u Nišu (pored filmova „Grad“, jedinom sudski zabranjenom filmu u SFRJ, i „Plastični Isus“). To delo je od strane državnih cenzora neformalno bilo zabranjeno za prikazivanje tako da je potencijalnim gledaocima bila uskraćena prilika da komuniciraju s njim.
Socijalistički dušebrižnici su ovaj film uvrstili u takozvani crni talas koji, po njihovom mišljenju, prikazuje društvenu stvarnost sa pozicija koje su suprotne revolucionarnom putu kojim ide Jugoslavija. Stvar je utoliko zanimljivija što reditelj ovog filma ne smatra sebe pripadnikom crnog talasa.
U razgovoru sa filmologom i vrsnim poznavaocem jugoslovenskog crnog talasa Gregom Dekjurom 2009. godine on izjavljuje da su se njegove kolege upustile u „pseudo kritiku“ i da takozvani crni talas nije bio ništa drugo do običan „ideološki kič“ (sic)! Taj iskaz je bio zapravo drugi razlog mog pažljivog gledanja i analize dotičnog filma.
Da li je „Mlad i zdrav kao ruža“ jedan od tipičnih filmova jugoslovenskog crnog talasa (što smatra većina filmskih kritičara) i zašto se njegov reditelj distancira od svojih slavnih kolega, među kojima su Dušan Makavejev, Žika Pavlović, Saša Petrović i Želimir Žilnik?
Film o kome je reč prikazan je samo dva puta u godini u kojoj je snimljen: na Festivalu u Puli i u Studentskom kulturnom centru u Beogradu. Otada mu se gubi svaki trag iako nikada nije bio zvanično zabranjen.
Prva sledeća javna projekcija dogodila se u okviru FEST-a 2006. Znači da je od njegove prve prezentacije do danas prošlo tačno 55 godina. Dovoljna vremenska distanca da se govori o estetskim dometima i socijalnim implikacijama jednog filmskog umetničkog ostvarenja.
Ta činjenica jeste treći razlog mog povratka na promišljanje Jovanovićevog dela. Može se pretpostaviti da bi na publiku u vreme socijalizma film izazvao brojne komentare i oštre kritike, a pitanje sociologa je koliku bi pažnju privukao kod današnjih filmskih gledalaca.
Poštovani, da biste nastavili sa čitanjem naših premium sadržaja, neophodno je da odaberete jedan od planova pretplate.
Već imate nalog? Ulogujte se
